Goede zorg is soms ook iets niet meer doen
Over een gesprek dat ik achteraf graag eerder had gevoerd.
Toen mijn moeder na negen jaar in een verpleeghuis voor mensen met dementie haar laatste levensfase inging, besloten mijn zus en ik samen met de huisarts dat er geen levensverlengende maatregelen meer zouden worden genomen.
Dat gaf rust.
Tenminste… dat dacht ik.
Pas later ontdekte ik dat haar medicatie gewoon was doorgegaan. Medicijnen voor haar hart, haar diabetes en andere aandoeningen. Ik was verbaasd. Voor mij betekende geen levensverlengende maatregelen namelijk ook: stoppen met medicijnen die haar leven alleen op de langere termijn zouden kunnen verlengen.
Maar zo werkt het blijkbaar niet.
Deze week belandt een artikel van Carend in mijn mailbox. Het gaat over deprescribing: het zorgvuldig afbouwen of stoppen van medicijnen die in de laatste levensfase geen bijdrage meer leveren aan de kwaliteit van leven. Ineens begrijp ik waarom wij destijds niet hetzelfde bedoelden.
Dat vond ik belangrijke informatie.
In de laatste levensfase verandert het doel van zorg. Niet langer staat het voorkomen van ziekte over enkele jaren centraal, maar comfort en kwaliteit van leven. Medicijnen die pijn, benauwdheid of misselijkheid verlichten, blijven juist belangrijk. Maar van ieder ander medicijn mag de vraag gesteld worden:
Draagt dit middel op dit moment nog bij aan het welzijn van deze mens?
Soms is het antwoord: nee.
En dan is stoppen óók goede zorg.
Misschien is dat wel de belangrijkste les die ik uit het artikel haalde. Niet omdat er destijds iets fout is gegaan, maar omdat ik nu weet dat woorden als geen levensverlengende maatregelen voor iedereen iets anders kunnen betekenen.
Daarom zou ik iedereen willen aanraden om dit gesprek al te voeren voordat het nodig is.
Niet alleen over een behandelverbod, wel of niet reanimeren of de vraag wanneer euthanasie een optie zou kunnen zijn. Dat zijn allemaal belangrijke gesprekken. Maar volgens mij wordt het gesprek over medicatie vaak niet gevoerd. Terwijl dat naar mijn idee nou juist zoveel rust kan geven.
Welke medicijnen hebben nog een doel?
En welke mogen met een gerust hart worden losgelaten?
Want soms bestaat goede zorg niet uit iets toevoegen.
Maar uit zorgvuldig en liefdevol iets weglaten.
Verder lezen
